على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1035

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

ثغثاغ ( saqs q ) و ثغثغ ( saqsaq ) ص . ع . آنكه از ميان دندانها سخن گويد يقال هو ثغثاغ الكلام و ثغثغ الكلام . ثغثغة ( saqsaqat ) م . ع . ثغثغ كلامه : سخن از ميان دندانها گفت و تخليط كرد در آن . و نيز ثغثغة : گزيدن كودك پيش از دندان بر آوردن . و دندان جنبانيدن سخن گوى در دهان . ثغثغة ( saqsaqat ) ا . ع . سخن نامنتظم . و سستى و تفريق و اضطراب هنگام تكلم . ثغر ( saqr ) م . ع . ثغره ثغرا ( از باب فتح ) : رخنه كرد در آن . و ثغر الثلمة : بست رخنه را - از اضداد است - و ثغر فلانا : شكست دندان فلان را . و ثغر ( مجهولا ) : افتاد دندانهاى او و يا دندان شير او . و نيز ثغر ( مجهولا ) اى دق فمه . ثغر ( saqr ) و ( saqar ) ا . ع . درختى كه شكوفهء سپيد دارد . ثغر ( saqr ) ا . ع . رخنه و گود درهء فراخ . و دهن و دندانها و دندانهاى پيشين و دندانى كه هنوز در لثه باشد . و سرحد ملك كفار . و جاى ترس از رخنه‌هاى شهر . ج : ثغور . و ا خ : شهرى نزديك كرمان بر ساحل درياى هند . و متفرق و پريشان . ثغر ( soqar ) ع . ج . ثغرة . ثغرب ( seqrab ) ا . ع . دندانهاى زرد . ثغرة ( saqrat ) و ( saqarat ) ا . ع . واحد ثغر يعنى يك درخت ثغر . ثغرة ( soqrat ) ا . ع . مغاكى در چنبر گردن و رخنه . ج : ثغر ( soqar ) . يق هذه مدينة فيها ثغر و ثلم . و كرانهء زمين . و راه نرم . و ا خ . ناحيه‌اى از اعراض مدينهء منوره . و مغاكچهء سينهء شتر كه جاى نحر است . و گو بالاى سينهء اسب . ثغرور ( soqrur ) ا . ع . جاى ترس از رخنه‌هاى شهرها . ثغم ( saqem ) ا . ع . سگ گزنده و شكارى . ثغور ( saqur ) ا خ . ع . قلعه‌اى به يمن مر حمير را . ثغور ( soqur ) ع . ج . ثغر . ثغور ( soqur ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سرحد مملكت و حدود آن . ثغية ( saqyat ) ا . ع . گرسنگى . ثغية ( saqyat ) م . ع . گرسنه گرديدن و خالى شدن جاى ( و الفعل من ضرب ) . ثفا ( saf ) ا . ع . قسمى از گربهء دشتى . ثفاء ( soff ' ) ا . ع . سپندان و سپندان سپيد . ثفاءة ( soff at ) ا . ع . واحد ثفاء يعنى يك دانهء سپندان . ثفاجة ( saf jat ) ص . ع . احمق يق رجل ثفاجة مفاجة : مرد بسيار احمق . ثفاريق ( saf riq ) ع . ج . ثفروق . ثفافيد ( saf fid ) ا . ع . ابرهاى سپيد تو بر تو . و بطانه‌ها و يا نوعى از جامه يا چيزهاى خفى كه زير چيزى گذارند . و آسترهاى جامه . ثفال ( saf l ) ا . ع گران . رو از شتر و جز آن . و ابريق . ثفال ( sef l ) ا . ع . ابريق . و سفرهء آسيا . ثفال ( sef l ) م . ع . ثافله مثافلة و ثفالا . مر . مثافلة . ثفال ( sef l ) و ( sof l ) ا . ع . سنگ زيرين دستاس . ثفة ( sef t ) م . ع . وثف القدر ثفة ( از باب ضرب ) : ديگ پايه ساخت براى آن ديگ . ثفج ( safj ) م . ع . گول گرديدن ( و الفعل من نصر ) يق ثفج الرجل ثفجا . ثفر ( safr ) و ( sofr ) ا . ع . كس سباع و مرغان شكارى و يا راه نرهء از آن . ثفر ( safar ) و ( safr ) ا . ع . پاردم . ثفرقة ( safraqat ) م . ع . ناخفته ماندن شير و ترش نشدن آن . ثفروق ( sofruq ) ا . ع . پشيزهء سر خرما و يا آنچه بدان قمع خرما ملصق باشد . ج : ثفاريق . و ما له ثفروق : نيست او را چيزى . ثفل ( safl ) م . ع . ثفله : پراكنده كرد آن را بيك بار . و ثفل الرحى : سفره گسترد آسيا را ( و الفعل من نصر ) . ثفل ( sofl ) ا . ع . كنجاره و درد از هر چيز . و دانه‌اى . و سفره‌اى كه براى محافظت آرد در زير سنگ آسيا اندازند . ثفل ( safal ) ا ع . گران‌رو از شتران و جز آن . ثفل ( safel ) ص . ع . ثفل خوار . ثفل ( sefl ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - كنجاره و تفالهء از هر چيز . ثفن ( safn ) م . ع . ثفنه ثفنا ( از باب ضرب ) : دفع كرد و راند آن را و پس روى او نمود و يا آمد او را از پس او . و ثفنت الناقة : زد آن ماده‌شتر به ثفنات خود . و ثفنه باليد : زد او را بدست . ثفن ( safan ) م . ع . ثفنت يده ثفنا ( از باب سمع ) : پينه بست دست او از كار كردن . و نيز ثفن : هم زانوى كسى بودن . ثفن ( safan ) ا . ع . بيمارى در ثفنة . ثفن ( sofon ) ع . ج . ثفنة ( safenat ) . ثفنات ( safen t ) ع ج . ثفنة . و ذو الثفنات ا خ : لقب على بن الحسين عليهما السلام زين العابدين زيرا در ثفنات آن از طول سجده و كثرت مماس شدن بر زمين پينه بسته شده بود و نيز لقب على بن عبد اللّه بن عباس . و لقب عبد اللّه بن وهب رئيس خوارج .